Sự hình thành của phê bình phản hồi - độc giả: Nguyên nhân và bối cảnh

Tóm tắt

Phê bình dựa trên phản hồi của người đọc nổi lên như một trong những xu hướng nổi bật trong nghiên cứu phê bình suốt thế kỷ XX. Để hiểu được vị trí của phê bình dựa trên phản hồi của người đọc, cần phải tìm hiểu sâu hơn về nguồn gốc và các yếu tố góp phần vào sự phát triển của nó. Bài báo hướng tới phân tích các nguyên nhân và nền tảng cơ bản dẫn đến sự ra đời và phát triển của phê bình phản hồi - độc giả (reader-response criticism) trong thế kỷ XX. Dựa trên việc khảo sát và tổng hợp tài liệu, nghiên cứu đã xác định và đi sâu vào ba nhóm nguyên nhân chính bao gồm: những thay đổi trong triết học ngôn ngữ (như hiện tượng học và giải thích học); nỗ lực thay đổi, bổ sung để phản biện sự độc tôn của Phê bình Mới (New Criticism); và sự dịch chuyển trong quan điểm giáo dục sang mô hình lấy người học làm trung tâm và xu hướng dân chủ hóa văn học. Qua đó, bài viết khẳng định phê bình phản hồi - độc giả không chỉ là một lý thuyết học thuật, mà còn là sản phẩm của sự hội tụ giữa những thay đổi lớn trong tư duy triết học, phê bình văn học và bối cảnh xã hội.