Bùi Quang Khải *

* Correspondence: Bùi Quang Khải (email: echip1986@gmail.com)

Main Article Content

Tóm tắt

Bài viết vận dụng lý thuyết ký hiệu học văn học để tiếp cận thơ Nguyễn Đức Sơn nhằm làm rõ cảm thức hiện sinh trong thế giới nghệ thuật của ông. Trọng tâm bài báo đặt vào hai mã ký hiệu chính: mã không gian suy nghiệm và mã thời gian tâm tưởng. Không gian trong thơ Nguyễn Đức Sơn không chỉ phản ánh ngoại giới mà được nội tâm hóa, trở thành nơi biểu đạt trạng thái cô đơn, lưu đày và hoài nghi của cái tôi trữ tình. Thời gian không vận hành theo tuyến tính thông thường mà là dòng ý thức phân mảnh, đồng hiện giữa ký ức, hiện tại và dự cảm. Bằng cách giải mã cấu trúc ký hiệu trong thơ, bài viết khẳng định rằng thơ Nguyễn Đức Sơn là một diễn ngôn bản thể học mang chiều sâu triết lý và thơ ca không chỉ là nghệ thuật ngôn từ mà còn là phương thức nhận thức, tự vấn về tồn tại trong một thế giới đầy bất an và phi lý.
Từ khóa: Nguyễn Đức Sơn, ký hiệu học văn học, mã không gian nghệ thuật, mã thời gian tâm tưởng, cái tôi hiện sinh

Article Details

Tài liệu tham khảo

Chu Văn Sơn (2020). Ba đỉnh cao Thơ Mới. Nxb Hội Nhà văn.

Đỗ Lai Thúy (1992). Con mắt thơ. Nxb Lao động.

Hoài Thanh - Hoài Chân (2013). Thi nhân Việt Nam. Nxb Văn học.

Hồ Thế Hà (2004). Thế giới nghệ thuật thơ Chế Lan Viên. Nxb Văn học.

Jakobson, R. (1960). Linguistics and poetics. In T. A. Sebeok (Ed.) Style in language (pp. 350–377). Cambridge, MA, MIT Press.

Krisknamurti (1967). Tự do và hòa bình. Nxb An Tiêm.

Lê Huy Bắc (2019). Ký hiệu và liên ký hiệu. Nxb Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh.

Lotman, Iu. M. (1977). The Structure of the Artistic Text. Trần Ngọc Vương, Trịnh Bá Đĩnh, Nguyễn Thu Thủy dịch (2007). Cấu trúc văn bản nghệ thuật. Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội.

Nghiêm Xuân Hồng (1969). Nguyên tử hiện sinh và hư vô. Nxb Hoàng Đông Phương.

Nguyễn Đăng Điệp (2014). Thơ Việt Nam hiện đại tiến trình và hiện tượng. Nxb Văn học.

Nguyễn Đình Tuyến (1969). Những nhà văn Việt Nam. Nxb Ca Dao.

Nguyễn Đức Sơn (1965). Những bài tình đầu. Nxb Mặt đất.

Nguyễn Vy Khanh (2021). Văn học miền Nam 1954-1975. Nxb Nguyễn Publishings.

Tạ Tỵ (1970). Mười khuôn mặt văn nghệ. Nxb Kim Lai Ấn Quán.

Tạp chí Quán Văn số 49 (2014). Sao Trên Rừng - Nguyễn Đức Sơn. Nxb Thanh niên.

Tràng Thiên (1966). Đọc thơ Nguyễn Đức Sơn. Tạp chí Bách Khoa, 238, Sài Gòn, trang 64.

Trần Thái Đỉnh (2018). Triết học hiện sinh. Nxb Văn học.