Tác phẩm của Nguyễn Hiến Lê nhìn từ chủ thể liên văn hóa

Tóm tắt

Nguyễn Hiến Lê (1912-1984) là học giả có nhiều đóng góp cho tiến trình lịch sử văn hóa dân tộc. Tác phẩm của ông trải rộng trên nhiều lĩnh vực như văn học, lịch sử, triết học, văn hóa, giáo dục… Bài viết tiếp cận tác phẩm của Nguyễn Hiến Lê từ lý thuyết liên văn hóa trong bối cảnh miền Nam năm 1954-1975. Thay vì chỉ nhìn nhận ông như một nhà văn thuần túy, nghiên cứu này định vị Nguyễn Hiến Lê trong tư cách chủ thể sáng tạo có sự kết hợp và dung hòa giữa hai hệ hình tư tưởng: truyền thống Nho học phương Đông và tư duy khoa học hiện đại phương Tây. Bằng việc phân tích văn bản, bài viết chỉ ra những biểu hiện của chủ thể liên văn hóa trong tác phẩm của Nguyễn Hiến Lê: từ việc lựa chọn mô hình tư duy đến cách thức phổ biến tri thức và văn hóa đến các tầng lớp công chúng trong xã hội. Kết quả nghiên cứu cho thấy tinh thần đối thoại liên văn hóa trong tác phẩm của Nguyễn Hiến Lê, đồng thời cũng cho thấy tiềm năng của hướng tiếp cận văn học nghệ thuật từ nhãn quan liên văn hóa.